Năng lượng sạch cho kỷ nguyên tăng trưởng mới

Chiều 27/10, tại Hà Nội, Tạp chí Năng lượng Sạch Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Năng lượng sạch cho kỷ nguyên tăng trưởng mới”.

Diễn đàn có sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp, cùng thảo luận sâu về định hướng, giải pháp và những điều kiện cần thiết để thúc đẩy phát triển năng lượng sạch tại Việt Nam.

Phát biểu tại diễn đàn, TS. Mai Duy Thiện, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA), Tổng biên tập Tạp chí Năng lượng Sạch Việt Nam cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn về tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, bảo đảm an ninh năng lượng và hướng tới phát triển bền vững. Trong đó, mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045 và cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đặt ra những yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

TS. Mai Duy Thiện - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA), Tổng Biên tập Tạp chí Năng lượng Sạch Việt Nam

Trong bối cảnh đó, phát triển năng lượng sạch không còn đơn thuần là xu hướng của tương lai mà đã trở thành một yêu cầu quan trọng của quá trình phát triển hiện nay. Năng lượng sạch góp phần đa dạng hóa nguồn cung ứng, giảm cường độ phát thải, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam thích ứng với các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo Chủ tịch VCEA, nếu được phát triển đồng bộ và khai thác hiệu quả, năng lượng sạch có thể mở ra những cơ hội đầu tư, thúc đẩy đổi mới công nghệ, hình thành các ngành công nghiệp mới và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

Tại diễn đàn, TS. Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) đề cập mối liên hệ giữa năng lượng với khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những thay đổi địa chính trị. Theo ông, năng lượng, vốn và dữ liệu là những yếu tố quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng; bảo đảm an ninh năng lượng cần đi cùng nâng cao tính tự chủ và năng lực phát triển.

Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, Viện Năng lượng, Bộ Công Thương trình bày tham luận "Tổng quan phát triển năng lượng sạch tại Việt Nam - Thực trạng, tiềm năng và định hướng trong kỷ nguyên tăng trưởng mới" cho biết, giai đoạn 2016 - 2025, sản lượng điện thương phẩm của Việt Nam tăng bình quân 7,6% mỗi năm, trong khi công suất cực đại tăng 6,9% mỗi năm. Năm 2025, điện thương phẩm đạt khoảng 288 tỷ kWh, công suất cực đại khoảng 54 GW. Theo các kịch bản được đưa ra, nhu cầu năng lượng sơ cấp được dự báo tiếp tục tăng mạnh, lên khoảng 110 - 122 triệu tấn dầu quy đổi vào năm 2030 và 186 - 207 triệu tấn vào năm 2050.

Ở góc độ phát triển nguồn năng lượng mới, PGS.TS Phạm Hoàng Lương, Giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam (VCEA) phân tích cơ hội phát triển hydrogen sạch trong bối cảnh Việt Nam vừa theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, vừa phải giảm phát thải. 

Toàn cảnh Diễn đàn “Năng lượng sạch cho kỷ nguyên tăng trưởng mới”

Theo ông Phạm Hoàng Lương, thị trường hydrogen trong nước hiện chủ yếu gắn với các tổ hợp sản xuất phân bón và lọc hóa dầu. Hydrogen phần lớn được sản xuất và tiêu thụ tại chỗ, trong khi hoạt động lưu trữ, vận chuyển giữa các cơ sở còn hạn chế. Nhu cầu từ những ngành khác như thép, xi măng, điện tử và chế biến thực phẩm vẫn ở quy mô nhỏ. 

Đáng chú ý, Việt Nam chưa có dự án hydrogen xanh hoặc hydrogen xanh lam quy mô thương mại đi vào vận hành. Một số sáng kiến đã được triển khai hoặc lên kế hoạch, nhưng thị trường vẫn chưa hình thành được nguồn cung hydrogen sạch đáng kể. Để hiện thực hóa những tiềm năng này, Việt Nam cần giải quyết đồng bộ các thách thức về cơ chế, chính sách, huy động vốn, phát triển hạ tầng năng lượng, làm chủ công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. 

Trong khuôn khổ diễn đàn, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp đã trao đổi, thảo luận nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển nguồn lực và hoàn thiện thị trường thúc đẩy chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam. Theo các ý kiến tại diễn đàn, để hiện thực hóa tiềm năng năng lượng tái tạo, Việt Nam cần giải quyết đồng bộ các thách thức về cơ chế, chính sách, huy động vốn, phát triển hạ tầng năng lượng, làm chủ công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và nhà đầu tư trong nước, quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn, thúc đẩy triển khai các dự án năng lượng sạch và hình thành hệ sinh thái công nghiệp năng lượng hiện đại. Trên cơ sở đó, phát triển năng lượng sạch không chỉ là giải pháp đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng mà còn là động lực thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng suất, tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp và góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới.